კითხვა: საქართველოში დაფუძნებული შპს უწევს იურიდიულ მომსახურებას კვიპროსში დაფუძნებულ იურიდიულ პირს. საქმე არ ეხება უძრავ ქონებას და ასევე კვიპროსში დაფუძნებულ კომპანიას არ აქვს მუდმივი დაწესებულება საქართველოში. მაგრამ ამ ორივე კომპანიის – როგორც ქართულის, ასევე უცხოურის დამფუძნებელი არის ერთი და იგივე საქართველოს მოქალაქე.
დაბეგვრის რა ვალდებულებებს გამოიწვევს ეს მომსახურება?
პასუხი: სახეზეა მხარეთა ურთიერთდამოკიდებულება. ზოგადად, ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის ოპერაციებმა კი შეიძლება წარმოშვას დამატებით დასაბეგრი ოპერაციები როგორც დღგ-ში, ასევე მოგების გადასახადში, რადგან გარიგებები განხორციელებული უნდა იყოს საბაზრო ფასით.
დღგ-ის მიზნებისთვის, ამ საკითხს არეგულირებს სსკ 164-ე მუხლის მე-7 ნაწილი. ეს შინაარსობრივად კი გავრცელდება ამ გარიგებაზე, თუ გაწეული მომსახურების ფასი საბაზრო ფასზე უფრო ნაკლებია, მაგრამ რადგან ეს მომსახურება დღგ-ით არ იბეგრება (სსკ 1621 მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ პუნქტის მიხედვით, ვინაიდან ის გაწეულია არარეზიდენტი დასაბეგრი პირისთვის, რომელსაც აქ არ აქვს ფიქსირებული დაწესებულება საქართველოში), დღგ-ში დამატებით არაფერი წარმოიშობა.
სხვაგვარად არის საქმე მოგების გადასახადის შემთხვევაში. თუ გაწეული მომსახურების ფასი საბაზრო ფასზე უფრო ნაკლებია, მაშინ სხვაობა ჩაითვლება მოგების განაწილებად და დაიბეგრება შესაბამისად. ეს გამომდინარეობს ერთი მხრივ სსკ 981 მუხლის მე-4 ნაწილის „ა.ა“ პუნქტიდან, მეორე მხრივ კი ამავე მუხლის ამავე ნაწილის „ბ“ პუნქტიდან, რადგან მხარეები ურთიერთდამოკიდებულები არიან (და თან, ერთ-ერთი მათგანი კვიპროსის – შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნის რეზიდენტია):
„4. მოგების განაწილებად ითვლება:
ა) საწარმოს მიერ ურთიერთდამოკიდებულ პირთან (რომელიც მოგების გადასახადით არ იბეგრება ამ კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილებით გათვალისწინებული დაბეგვრის ობიექტების მიხედვით) განხორციელებული ოპერაცია, თუ მათ შორის დადებული გარიგების ფასი განსხვავდება მისი საბაზრო ფასისაგან და მათი ურთიერთდამოკიდებულება გავლენას ახდენს გარიგების შედეგზე. ასეთ შემთხვევაში განაწილებული მოგების ოდენობა შეადგენს:
ა.ა) გარიგების საბაზრო ფასსა და მიღებულ/მისაღებ შემოსავალს შორის სხვაობას, თუ გარიგების საბაზრო ფასი აღემატება მიღებულ/მისაღებ შემოსავალს;
ა.ბ) გარიგების შედეგად გაწეულ ხარჯსა და გარიგების საბაზრო ფასს შორის სხვაობას, თუ გარიგების შედეგად გაწეული ხარჯი აღემატება გარიგების საბაზრო ფასს;
ბ) კონტროლირებული ოპერაციის განხორციელება, თუ ამ ოპერაციის დადგენილი პირობები არ შეესაბამება საბაზრო პრინციპს. ასეთ შემთხვევაში განაწილებული მოგების ოდენობა განისაზღვრება ამ კოდექსის XVII თავით დადგენილი წესით გამოანგარიშებული კორექტირების თანხით“.
თუ საქართველოს რეზიდენტი შპს-ის მიერ არარეზიდენტი პირისთვის გაწეული მომსახურების ფასი საბაზრო ფასზე უფრო მეტია, მაშინ მოგების გადასახადით დამატებით (ფასთა სხვაობის გამო) დასაბეგრი ობიექტი არ წარმოიშობა.