Homeუცხოეთირუსეთის პარადოქსი: გაძვირებული ნავთობი დაცარიელებულ ბიუჯეტსა და ინფლაციას ვერ შველის

რუსეთის პარადოქსი: გაძვირებული ნავთობი დაცარიელებულ ბიუჯეტსა და ინფლაციას ვერ შველის

Published on

spot_img

რუსეთის ეკონომიკა პარადოქსულ ვითარებაში აღმოჩნდა. ერთი მხრივ, მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის ფასების ზრდამ ქვეყანას რეკორდული შემოსავლები მოუტანა: მარტში რუსული ნავთობის ექსპორტი 52%-ით გაიზარდა და თვის მანძილზე დღეში საშუალოდ 713 მილიონ ევროს მიაღწია. Business Insider-ის ცნობით, ზოგჯერ რუსული ნავთობი გლობალურ ფასებზე მაღლა იყიდება, რაც კრემლს დამატებით შემოსავალს აძლევს. Bloomberg-ის შეფასებით, სწორედ ამ ფაქტორმა საშუალება მისცა ხელისუფლებას ბიუჯეტის შემცირების გეგმებზე უარი ეთქვა და სამხედრო ხარჯების დაფინანსება შეუფერხებლად გაეგრძელებინა.

თუმცა პარალელურად, სანქციების პირობებში მიღებული მოგება მაინც ვერ აბალანსებს ქვეყნის ფინანსურ პრობლემებს. დასავლური შეზღუდვების გამო რუსეთი კვლავ იყენებს „ჩრდილოვან ფლოტს“ და დისკონტურ გაყიდვებს, რაც ტრანსპორტირების ხარჯებს ზრდის და მოგებას ამცირებს. მიუხედავად იმისა, რომ ახლანდელი გეოპოლიტიკური კრიზისები, მათ შორის ირანის ომი და სანქციების ნაწილობრივი შერბილება რუსეთს გარკვეულ „ამოსუნთქვის საშუალებას“ აძლევს, ეკონომიკის სტრუქტურული სისუსტეები კვლავ აშკარაა და სისტემურ პრობლემებს ვერ ფარავს.

რუსეთის ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, ბიუჯეტის დეფიციტმა იანვარ-მარტში 4,58 ტრილიონ რუბლს ($60 მლრდ) მიაღწია. ეს მაჩვენებელი იმაზე მეტია, ვიდრე მთავრობა მთელი წლის განმავლობაში გეგმავდა. პარალელურად, სამხედრო ხარჯები 2026 წელს 12,9 ტრილიონ რუბლს ($157 მლრდ) შეადგენს, რაც ბიუჯეტის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე ტვირთია. სტოკჰოლმის მშვიდობის კვლევის საერთაშორისო ინსტიტუტის (SIPRI) ექსპერტები ხაზს უსვამენ, რომ ბიუჯეტის თითქმის მესამედი სამხედრო მანქანის შენახვაზე იხარჯება, რაც ეკონომიკის სხვა სექტორებს რესურსს ართმევს და სოციალური პროგრამების დაფინანსებას ზღუდავს.

ბიუჯეტის დეფიციტთან ერთად, რუსეთში ინფლაციაც იზრდება. ინფლაციის მაჩვენებელი ოფიციალურად 5,95%-მდეა გაზრდილი, თუმცა დამოუკიდებელი კვლევები ბევრად უფრო მძიმე სურათს ხატავენ. რუსეთის კვლევითი ჰოლდინგის – ROMIR-ის (Российское Мнение и Рынок) მონაცემებით, მოსახლეობის მიერ აღქმული ინფლაცია 14,6%-ს აღწევს. პროდუქტებზე ფასების ზრდა ბევრად აჭარბებს ხელფასების მატებას, რის გამოც მოსახლეობის რეალური შემოსავალი მცირდება და ყოველდღიური ცხოვრება კიდევ უფრო რთულდება. რუსეთის ცენტრალური ბანკი იძულებულია რეფინანსირების განაკვეთი 16%-ზე შეინარჩუნოს, რათა ჰიპერინფლაცია თავიდან აიცილოს. თუმცა ეს ნაბიჯი პარალელურად ბიზნესს ანადგურებს, რადგან კრედიტები სულ უფრო ძვირი და ხშირ შემთხვევაში ხელმიუწვდომელი ხდება, ინვესტიციების მოზიდვა თითქმის შეუძლებელია და ეკონომიკური აქტივობა მკვეთრად მცირდება.

ამ ფონზე კრემლი კვლავ მიმართავს ეროვნული კეთილდღეობის ფონდს (ФНБ), რომელიც თავდაპირველად ნავთობისა და გაზის ზედმეტი შემოსავლების დასაგროვებლად შეიქმნა. უკრაინაში შეჭრის შემდეგ ეს ფონდი მთავარ „ყულაბად“ იქცა, საიდანაც ბიუჯეტის დეფიციტი ივსება. მისი ლიკვიდური ნაწილი უკვე $47,8 მლრდ-მდე არის შემცირებული, მაშინ როცა 2022 წლის თებერვალში დაახლოებით $113,5 მლრდ-ს შეადგენდა. ეს მკვეთრი შემცირება მიუთითებს, რომ ფონდის რესურსი სწრაფად ილევა და მომავალში კრემლს ნაკლები შესაძლებლობა ექნება ბიუჯეტის დეფიციტის დაფარვისთვის.

ასე რომ, ნავთობის გაძვირებამ რუსეთს მოკლევადიანად რეკორდული შემოსავალი მოუტანა, თუმცა სამხედრო ხარჯები, სანქციები და ინფლაცია იმდენად მძიმე ტვირთია, რომ ენერგოსექტორიდან მიღებული თანხა ვერ უზრუნველყოფს ეკონომიკის სტაბილიზაციას. არსებული ტენდენციის შენარჩუნება ქვეყნის ფინანსურ სისტემას კიდევ უფრო მძიმე შედეგებს უქადის, ხოლო ნავთობის ფასების ზრდა მხოლოდ დროებითი შვებაა, რომელიც სტრუქტურულ პრობლემებს ვერ ფარავს.

ბოლო ამბები

S&P Global Ratings-მა საქართველოს სუვერენული საკრედიტო რეიტინგი ”BB” დონეზე შეინარჩუნა, ხოლო ძლიერი მაკროეკონომიკური ფუნდამენტური ფაქტორებისა და მნიშვნელოვნად გაზრდილი რეზერვების ფონზე, პერსპექტივა „სტაბილურიდან“ „პოზიტიურამდე“ გააუმჯობესა

სააგენტოს შეფასებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება ეფუძნება ქვეყნის ძლიერ მაკროეკონომიკურ ფუნდამენტურ მაჩვენებლებს, გაუმჯობესებულ საგარეო პოზიციასა და მაკროეკონომიკური პოლიტიკის სანდოობას...

გაცვლითი კურსი

საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა 8-10 აგვისტოს ოფიციალური გაცვლითი კურსები გამოაქვეყნა...

2026 წლის ივლისის მდგომარეობით საქართველოს მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები 7.5 მილიარდ აშშ დოლარს აჭარბებს

საქართველოს ეროვნული ბანკი მთლიანი საერთაშორისო რეზერვების შესახებ განახლებულ მონაცემებს 2026 წლის 7 სექტემბერს გამოაქვეყნებს...

მებაჟე ოფიცრებმა დიდი ოდენობით არადეკლარირებული ოქროს საიუველირო ნაკეთობების შემოტანის ფაქტები აღკვეთეს

საბაჟო გამშვებ პუნქტებზე - ,,თბილისის აეროპორტი“, ,,სარფი“ და ,,ქუთაისის აეროპორტი“ დიდი ოდენობით სავალდებულო დეკლარირებას დაქვემდებარებული ოქროს ნაკეთობების შემოტანის 7 ფაქტი აღიკვეთა...

სხვა სტატიები

არნახული გეოგრაფიისა და შემოსავლების მუნდიალი

მიუხედავად იმისა, რომ საფეხბურთო ჩემპიონატი ხშირად ფულის გამოსამუშავებელ მანქანად განიხილება, ის მაინც არ არის ერთიანი ეკონომიკური კომპლექტი. იგი მჭიდროდ დაკავშირებული ორი, მაგრამ განსხვავებული კომპონენტისგან შედგება: FIFA-ს გლობალური შემოსავლების სისტემა და მასპინძელი ქალაქების ლოკალური ეკონომიკები.

„შორ მანძილზე მოქმედი სანქციები“: პუტინი ომში ინიციატივას კარგავს

ნაპოლეონის ეპოქიდან მოყოლებული, რუსეთის ომების ისტორიაში „ზურგი“ – მოსახლეობის, სამრეწველო რესურსების და ინფრასტრუქტურის ხელშეუხებელი სიღრმე – ყოველთვის იყო გამარჯვების გადამწყვეტი ფაქტორი და სწორედ ეს ისტორიული არგუმენტი დაშალა ან, სულ მცირე, სერიოზულად დააზიანა უკრაინამ დრონებითა და რაკეტებით.

რუსულმა გიგანტებმა აქციების გაუფასურებით $240 მილიარდი იზარალეს

2026 წლის მარტიდან ივლისამდე პერიოდში ბაზარმა დააფიქსირა ზედიზედ 18-კვირიანი უწყვეტი კლება, რამაც რუსული სააქციო ბაზრის ჯამური კაპიტალიზაცია 240 მილიარდი აშშ დოლარის ეკვივალენტით შეამცირა.