Homeუცხოეთირუსეთის პარადოქსი: გაძვირებული ნავთობი დაცარიელებულ ბიუჯეტსა და ინფლაციას ვერ შველის

რუსეთის პარადოქსი: გაძვირებული ნავთობი დაცარიელებულ ბიუჯეტსა და ინფლაციას ვერ შველის

Published on

spot_img

რუსეთის ეკონომიკა პარადოქსულ ვითარებაში აღმოჩნდა. ერთი მხრივ, მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის ფასების ზრდამ ქვეყანას რეკორდული შემოსავლები მოუტანა: მარტში რუსული ნავთობის ექსპორტი 52%-ით გაიზარდა და თვის მანძილზე დღეში საშუალოდ 713 მილიონ ევროს მიაღწია. Business Insider-ის ცნობით, ზოგჯერ რუსული ნავთობი გლობალურ ფასებზე მაღლა იყიდება, რაც კრემლს დამატებით შემოსავალს აძლევს. Bloomberg-ის შეფასებით, სწორედ ამ ფაქტორმა საშუალება მისცა ხელისუფლებას ბიუჯეტის შემცირების გეგმებზე უარი ეთქვა და სამხედრო ხარჯების დაფინანსება შეუფერხებლად გაეგრძელებინა.

თუმცა პარალელურად, სანქციების პირობებში მიღებული მოგება მაინც ვერ აბალანსებს ქვეყნის ფინანსურ პრობლემებს. დასავლური შეზღუდვების გამო რუსეთი კვლავ იყენებს „ჩრდილოვან ფლოტს“ და დისკონტურ გაყიდვებს, რაც ტრანსპორტირების ხარჯებს ზრდის და მოგებას ამცირებს. მიუხედავად იმისა, რომ ახლანდელი გეოპოლიტიკური კრიზისები, მათ შორის ირანის ომი და სანქციების ნაწილობრივი შერბილება რუსეთს გარკვეულ „ამოსუნთქვის საშუალებას“ აძლევს, ეკონომიკის სტრუქტურული სისუსტეები კვლავ აშკარაა და სისტემურ პრობლემებს ვერ ფარავს.

რუსეთის ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, ბიუჯეტის დეფიციტმა იანვარ-მარტში 4,58 ტრილიონ რუბლს ($60 მლრდ) მიაღწია. ეს მაჩვენებელი იმაზე მეტია, ვიდრე მთავრობა მთელი წლის განმავლობაში გეგმავდა. პარალელურად, სამხედრო ხარჯები 2026 წელს 12,9 ტრილიონ რუბლს ($157 მლრდ) შეადგენს, რაც ბიუჯეტის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე ტვირთია. სტოკჰოლმის მშვიდობის კვლევის საერთაშორისო ინსტიტუტის (SIPRI) ექსპერტები ხაზს უსვამენ, რომ ბიუჯეტის თითქმის მესამედი სამხედრო მანქანის შენახვაზე იხარჯება, რაც ეკონომიკის სხვა სექტორებს რესურსს ართმევს და სოციალური პროგრამების დაფინანსებას ზღუდავს.

ბიუჯეტის დეფიციტთან ერთად, რუსეთში ინფლაციაც იზრდება. ინფლაციის მაჩვენებელი ოფიციალურად 5,95%-მდეა გაზრდილი, თუმცა დამოუკიდებელი კვლევები ბევრად უფრო მძიმე სურათს ხატავენ. რუსეთის კვლევითი ჰოლდინგის – ROMIR-ის (Российское Мнение и Рынок) მონაცემებით, მოსახლეობის მიერ აღქმული ინფლაცია 14,6%-ს აღწევს. პროდუქტებზე ფასების ზრდა ბევრად აჭარბებს ხელფასების მატებას, რის გამოც მოსახლეობის რეალური შემოსავალი მცირდება და ყოველდღიური ცხოვრება კიდევ უფრო რთულდება. რუსეთის ცენტრალური ბანკი იძულებულია რეფინანსირების განაკვეთი 16%-ზე შეინარჩუნოს, რათა ჰიპერინფლაცია თავიდან აიცილოს. თუმცა ეს ნაბიჯი პარალელურად ბიზნესს ანადგურებს, რადგან კრედიტები სულ უფრო ძვირი და ხშირ შემთხვევაში ხელმიუწვდომელი ხდება, ინვესტიციების მოზიდვა თითქმის შეუძლებელია და ეკონომიკური აქტივობა მკვეთრად მცირდება.

ამ ფონზე კრემლი კვლავ მიმართავს ეროვნული კეთილდღეობის ფონდს (ФНБ), რომელიც თავდაპირველად ნავთობისა და გაზის ზედმეტი შემოსავლების დასაგროვებლად შეიქმნა. უკრაინაში შეჭრის შემდეგ ეს ფონდი მთავარ „ყულაბად“ იქცა, საიდანაც ბიუჯეტის დეფიციტი ივსება. მისი ლიკვიდური ნაწილი უკვე $47,8 მლრდ-მდე არის შემცირებული, მაშინ როცა 2022 წლის თებერვალში დაახლოებით $113,5 მლრდ-ს შეადგენდა. ეს მკვეთრი შემცირება მიუთითებს, რომ ფონდის რესურსი სწრაფად ილევა და მომავალში კრემლს ნაკლები შესაძლებლობა ექნება ბიუჯეტის დეფიციტის დაფარვისთვის.

ასე რომ, ნავთობის გაძვირებამ რუსეთს მოკლევადიანად რეკორდული შემოსავალი მოუტანა, თუმცა სამხედრო ხარჯები, სანქციები და ინფლაცია იმდენად მძიმე ტვირთია, რომ ენერგოსექტორიდან მიღებული თანხა ვერ უზრუნველყოფს ეკონომიკის სტაბილიზაციას. არსებული ტენდენციის შენარჩუნება ქვეყნის ფინანსურ სისტემას კიდევ უფრო მძიმე შედეგებს უქადის, ხოლო ნავთობის ფასების ზრდა მხოლოდ დროებითი შვებაა, რომელიც სტრუქტურულ პრობლემებს ვერ ფარავს.

ბოლო ამბები

სამრეწველო პროდუქციის მწარმოებელთა ფასების ინდექსი საქართველოში – 2026 წლის მარტი

2026 წლის მარტში სამრეწველო პროდუქციის მწარმოებელთა ფასების ინდექსი წინა თვესთან შედარებით 1.5 პროცენტით გაიზარდა, ხოლო წინა წლის შესაბამის თვესთან შედარებით სახეზეა ინდექსის 6.5 პროცენტიანი მატება...

საქართველოს საგარეო ვაჭრობა – 2026 წლის იანვარი-მარტი

2026 წლის იანვარ-მარტში საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ (არადეკლარირებული ვაჭრობის გარეშე) 5 867.0 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 0.2 პროცენტით მეტია...

ადგილობრივი ექსპორტი (ექსპორტი რეექსპორტის გარეშე) – 2026 წლის იანვარი-მარტი

2026 წლის იანვარ-მარტში საქართველოდან განხორციელებული საქონლის ექსპორტის მოცულობამ (არადეკლარირებული ექსპორტის გარეშე) 1 723.7 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც 23.4 პროცენტით მეტია გასული წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელზე...

ნათია თურნავა – ვაშინგტონში გამართულ შეხვედრებზე ხაზგასმით აღინიშნებოდა საქართველოს ეკონომიკის ძლიერი პოზიციები

ერთკვირიანი ვიზიტის ფარგლებში, ნათია თურნავამ დელეგაციის წევრებთან ერთად შეხვედრები გამართა საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მმართველი დირექტორის მოადგილესთან, ბო ლისთან, სსფ-ის ცენტრალური აზიისა და შუა აღმოსავლეთის დეპარტამენტის დირექტორთან ჯიჰად აზურთან, ასევე, სსფ-ის აღმასრულებელ და ალტერნატიულ დირექტორებთან...

სხვა სტატიები

მადუროს შემდეგ: ვენესუელის წიაღისეულის სექტორი უცხოელი ინვესტორების მოლოდინშია

ვენესუელის ეროვნულმა ასამბლეამ სამთო-მოპოვებითი სექტორის შესახებ ახალი კანონი დაამტკიცა, რომლის მთავარი მიზანი დარგში კერძო...

ჩინური ავტომწარმოებლების გლობალური ექსპანსია ენერგოკრიზისის პირობებში

ჩინური ავტომობილების ექსპორტმა მსოფლიოში რეკორდულ ნიშნულს მიაღწია. ჩინეთის ავტომობილების მწარმოებელთა ასოციაციის (China Association of...

ჰორმუზის ბლოკადის მსხვერპლი: Exxon-ი მილიარდებს კარგავს ნავთობის გაძვირების დროს

მიუხედავად იმისა, რომ ირანის ირგვლივ მიმდინარე საომარი მოქმედებების გამო ნავთობზე მსოფლიო ფასები პიკზეა, ენერგოგიგანტი Exxon...