Homeუცხოეთირუსეთის პარადოქსი: გაძვირებული ნავთობი დაცარიელებულ ბიუჯეტსა და ინფლაციას ვერ შველის

რუსეთის პარადოქსი: გაძვირებული ნავთობი დაცარიელებულ ბიუჯეტსა და ინფლაციას ვერ შველის

Published on

spot_img

რუსეთის ეკონომიკა პარადოქსულ ვითარებაში აღმოჩნდა. ერთი მხრივ, მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის ფასების ზრდამ ქვეყანას რეკორდული შემოსავლები მოუტანა: მარტში რუსული ნავთობის ექსპორტი 52%-ით გაიზარდა და თვის მანძილზე დღეში საშუალოდ 713 მილიონ ევროს მიაღწია. Business Insider-ის ცნობით, ზოგჯერ რუსული ნავთობი გლობალურ ფასებზე მაღლა იყიდება, რაც კრემლს დამატებით შემოსავალს აძლევს. Bloomberg-ის შეფასებით, სწორედ ამ ფაქტორმა საშუალება მისცა ხელისუფლებას ბიუჯეტის შემცირების გეგმებზე უარი ეთქვა და სამხედრო ხარჯების დაფინანსება შეუფერხებლად გაეგრძელებინა.

თუმცა პარალელურად, სანქციების პირობებში მიღებული მოგება მაინც ვერ აბალანსებს ქვეყნის ფინანსურ პრობლემებს. დასავლური შეზღუდვების გამო რუსეთი კვლავ იყენებს „ჩრდილოვან ფლოტს“ და დისკონტურ გაყიდვებს, რაც ტრანსპორტირების ხარჯებს ზრდის და მოგებას ამცირებს. მიუხედავად იმისა, რომ ახლანდელი გეოპოლიტიკური კრიზისები, მათ შორის ირანის ომი და სანქციების ნაწილობრივი შერბილება რუსეთს გარკვეულ „ამოსუნთქვის საშუალებას“ აძლევს, ეკონომიკის სტრუქტურული სისუსტეები კვლავ აშკარაა და სისტემურ პრობლემებს ვერ ფარავს.

რუსეთის ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, ბიუჯეტის დეფიციტმა იანვარ-მარტში 4,58 ტრილიონ რუბლს ($60 მლრდ) მიაღწია. ეს მაჩვენებელი იმაზე მეტია, ვიდრე მთავრობა მთელი წლის განმავლობაში გეგმავდა. პარალელურად, სამხედრო ხარჯები 2026 წელს 12,9 ტრილიონ რუბლს ($157 მლრდ) შეადგენს, რაც ბიუჯეტის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე ტვირთია. სტოკჰოლმის მშვიდობის კვლევის საერთაშორისო ინსტიტუტის (SIPRI) ექსპერტები ხაზს უსვამენ, რომ ბიუჯეტის თითქმის მესამედი სამხედრო მანქანის შენახვაზე იხარჯება, რაც ეკონომიკის სხვა სექტორებს რესურსს ართმევს და სოციალური პროგრამების დაფინანსებას ზღუდავს.

ბიუჯეტის დეფიციტთან ერთად, რუსეთში ინფლაციაც იზრდება. ინფლაციის მაჩვენებელი ოფიციალურად 5,95%-მდეა გაზრდილი, თუმცა დამოუკიდებელი კვლევები ბევრად უფრო მძიმე სურათს ხატავენ. რუსეთის კვლევითი ჰოლდინგის – ROMIR-ის (Российское Мнение и Рынок) მონაცემებით, მოსახლეობის მიერ აღქმული ინფლაცია 14,6%-ს აღწევს. პროდუქტებზე ფასების ზრდა ბევრად აჭარბებს ხელფასების მატებას, რის გამოც მოსახლეობის რეალური შემოსავალი მცირდება და ყოველდღიური ცხოვრება კიდევ უფრო რთულდება. რუსეთის ცენტრალური ბანკი იძულებულია რეფინანსირების განაკვეთი 16%-ზე შეინარჩუნოს, რათა ჰიპერინფლაცია თავიდან აიცილოს. თუმცა ეს ნაბიჯი პარალელურად ბიზნესს ანადგურებს, რადგან კრედიტები სულ უფრო ძვირი და ხშირ შემთხვევაში ხელმიუწვდომელი ხდება, ინვესტიციების მოზიდვა თითქმის შეუძლებელია და ეკონომიკური აქტივობა მკვეთრად მცირდება.

ამ ფონზე კრემლი კვლავ მიმართავს ეროვნული კეთილდღეობის ფონდს (ФНБ), რომელიც თავდაპირველად ნავთობისა და გაზის ზედმეტი შემოსავლების დასაგროვებლად შეიქმნა. უკრაინაში შეჭრის შემდეგ ეს ფონდი მთავარ „ყულაბად“ იქცა, საიდანაც ბიუჯეტის დეფიციტი ივსება. მისი ლიკვიდური ნაწილი უკვე $47,8 მლრდ-მდე არის შემცირებული, მაშინ როცა 2022 წლის თებერვალში დაახლოებით $113,5 მლრდ-ს შეადგენდა. ეს მკვეთრი შემცირება მიუთითებს, რომ ფონდის რესურსი სწრაფად ილევა და მომავალში კრემლს ნაკლები შესაძლებლობა ექნება ბიუჯეტის დეფიციტის დაფარვისთვის.

ასე რომ, ნავთობის გაძვირებამ რუსეთს მოკლევადიანად რეკორდული შემოსავალი მოუტანა, თუმცა სამხედრო ხარჯები, სანქციები და ინფლაცია იმდენად მძიმე ტვირთია, რომ ენერგოსექტორიდან მიღებული თანხა ვერ უზრუნველყოფს ეკონომიკის სტაბილიზაციას. არსებული ტენდენციის შენარჩუნება ქვეყნის ფინანსურ სისტემას კიდევ უფრო მძიმე შედეგებს უქადის, ხოლო ნავთობის ფასების ზრდა მხოლოდ დროებითი შვებაა, რომელიც სტრუქტურულ პრობლემებს ვერ ფარავს.

ბოლო ამბები

გაცვლითი კურსი

საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა 29 სექტემბრის ოფიციალური გაცვლითი კურსები გამოაქვეყნა...

ეროვნული ბანკის ანალიტიკური ანგარიშები

გამოცემების მიზანია ფართო საზოგადოებისათვის ანალიტიკური მონაცემების ოპერატიულად მიწოდება და ეკონომიკური ანალიზის ხელშეწყობა...

კახეთის მიმართულებით საგზაო ინფრასტრუქტურისთვის საქართველოსა და აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკს შორის სასესხო შეთანხმება გაფორმდა

დოკუმენტს ხელი მოაწერეს საქართველოს ფინანსთა მინისტრმა, ლაშა ხუციშვილმა და აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკის უფროსმა საინვესტიციო ოფიცერმა (საჯარო სექტორი, გლობალური პროექტები და კორპორატიული ფინანსები) კონსტანტინ ლიმიტოვსკიმ...

ფინანსთა მინისტრი აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკის (AIIB) ბანკის პრეზიდენტს შეხვდა

გაცნობითი ხასიათის შეხვედრაზე განხილულ იქნა ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის საკითხები, ბანკის მიერ საქართველოში დაფინანსებული პროექტების მიმდინარეობა და სამომავლო გეგმები...

სხვა სტატიები

ტრამპმა რუსეთისა და ირანის წინააღმდეგ „ლინდსი გრემის სახელობის“ სანქციების კანონს ხელი მოაწერა

დონალდ ტრამპმა ხელი მოაწერა კონგრესის მიერ დამტკიცებულ ისტორიულ დოკუმენტს - „ლინდსი ო. გრემის სახელობის რუსეთისა და ირანის სანქცირების 2026 წლის აქტს“ (H.R. 5334). კანონი, რომელიც კრემლის სამხედრო მანქანის ფინანსურ ბლოკადასა და ვაშინგტონისთვის ახალი ეკონომიკური ბერკეტების მინიჭებას ისახავს მიზნად, მყისიერად შევიდა ძალაში.

არჩევნებში მხარდაჭერის სანაცვლოდ, ტრამპი ამერიკელებს 5 000-დოლარიან ჩეკებს ჰპირდება

აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის წინასაარჩევნო დაპირება, რომელიც რესპუბლიკელების გამარჯვების შემთხვევაში ყველა სრულწლოვანი ამერიკელისთვის 5 000-დოლარიანი ჩეკების გადაცემას ითვალისწინებს, მიმდინარე პოლიტიკური და მაკროეკონომიკური განხილვების მთავარ თემად იქცა.

„პაკარდისა“ და „სტუდებეკერის“ უიღბლო გაერთიანება

მდიდრული კლასის მწარმოებელი კომპანია, 1954 წელს Studebaker Corporation-ს შეუერთდა. ორთავეს ერთი მიზანი ამოძრავებდა – კრიზისიდან გამოსვლა და ბაზარზე ღირსეულად ოპერირება. ორივე კომპანიას ჰქონდა ხანგრძლივი ტრადიციები და განსხვავებული პროდუქციის ხაზები: „პაკარდი“ აწარმოებდა ძვირადღირებულ მანქანებს, ხოლო „სტუდებეკერი“ – იაფ მოდელებს.