ენერგეტიკულ ბაზარზე ეპოქალური ცვლილებები დაიწყო. 2026 წლის 28 აპრილს ცნობილი გახდა, რომ მსოფლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი ნავთობმომპოვებელი ქვეყანა, არაბთა გაერთიანებული საამიროები (UAE), ოფიციალურად ტოვებს „ოპეკსა“ (OPEC) და „ოპეკი პლუსის“ (OPEC+) გაერთიანებას. ეს გადაწყვეტილება ძალაში 2026 წლის 1 მაისიდან შედის.
„ოპეკი“, რომელიც 1960 წელს შეიქმნა და „ოპეკი პლუსი“, რომელიც 2016 წელს რუსეთის მონაწილეობით ჩამოყალიბდა, ათწლეულების განმავლობაში ნავთობის მოპოვებაზე ლიმიტების დაწესებით ხელოვნურად მართავდნენ მსოფლიო ფასებს. საამიროების გასვლა ნიშნავს, რომ ქვეყანა აღარ დაემორჩილება ამ შეზღუდვებს და მოპოვებას საკუთარი შეხედულებისამებრ გაზრდის, რაც ავტომატურად გამოიწვევს მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის ფასის ვარდნას.
საამიროები, რომლებიც დღეში დაახლოებით 3,2 მილიონ ბარელს მოიპოვებდნენ, გეგმავს 2027 წელს წარმოება 5 მილიონ ბარელამდე გაზარდოს, რაც მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის ფასის მკვეთრ ვარდნას გამოიწვევს. ანალიტიკოსების პროგნოზით, ბარელის ფასი შესაძლოა ამჟამინდელი 80-85 დოლარიდან 40-50 დოლარამდე დაეცეს.
ეს ციფრები ნამდვილი ეკონომიკური კოშმარია რუსეთისთვის, რომლის ბიუჯეტის 40%-ზე მეტი სწორედ ნავთობდოლარებზეა დამოკიდებული; 2026 წლის 29 აპრილს ფინანსთა მინისტრმა ანტონ სილუანოვმა უკვე აღიარა საფრთხე, რადგან ნავთობის ფასის ყოველი 10-დოლარიანი კლება რუსეთის ბიუჯეტისთვის წლიურად დაახლოებით 15-20 მილიარდი დოლარის დანაკარგს ნიშნავს. უკრაინასთან გაჭიანურებული 4-წლიანი ომის პირობებში, სადაც მოსკოვი სამხედრო ხარჯებისთვის ყოველწლიურად 100 მილიარდ დოლარზე მეტს ხარჯავს, შემოსავლების ასეთი შემცირება კრემლის ომის მანქანას ფინანსურ საყრდენს აცლის.
ანალოგიურად მძიმე ვითარებაშია ირანის რეჟიმი, რომელიც დღეში დაახლოებით 1,5-2 მილიონ ბარელ ნავთობს ყიდის „შავ ბაზარზე“; ფასების განახევრება თეირანს წლიურად 25-30 მილიარდ დოლარს დააკარგვინებს, რაც აიათოლების რეჟიმისთვის შიდა რეპრესიებისა და რეგიონული ტერორისტული დაჯგუფებების დაფინანსების შეუძლებლობას ნიშნავს. „ოპეკის“ გარეშე, სადაც რუსეთს ვეტოს უფლება ჰქონდა, მოსკოვი კარგავს ბაზარზე გავლენის ბოლო მექანიზმს და იძულებული ხდება ჩაებას ფასების ომში, სადაც მისი მოპოვების თვითღირებულება (ბარელზე დაახლოებით 30-40 დოლარი) ბევრად აღემატება საამიროებისას (10-15 დოლარი).
ექსპერტების შეფასებით, ეს არის დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის სტრატეგიული გამარჯვება. ტრამპის მჭიდრო კავშირმა შეიხ მოჰამედ ბინ ზაიდ ალ ნაჰაიანთან და საამიროებისთვის უახლესი AI ჩიპების მიწოდებამ (რასაც წინ უძღოდა $1,4 ტრილიონიანი არაბული ინვესტიციის დაწყება აშშ-ში) საამიროები საბოლოოდ დააშორა რუსულ-საუდურ ორბიტას.
აშშ-ის მიზანი მიღწეულია: ნავთობის ფასის დაგდებით დასავლეთი აძლიერებს საკუთარ ეკონომიკას და იმავდროულად აუძლურებს აგრესორ რეჟიმებს მოსკოვსა და თეირანში. „ოპეკის“ დაშლით აგრესორი რეჟიმები კარგავენ საერთაშორისო ბერკეტს, ხოლო თავისუფალი ბაზარი და დასავლური ეკონომიკები იღებენ შანსს, იაფი ენერგორესურსებით საბოლოოდ დაასრულონ ნავთობზე დაფუძნებული გეოპოლიტიკური შანტაჟის ეპოქა.