კითხვა: შპს-ის ბალანსზე გვაქვს ბორბლებიანი ტრაქტორი. შევიძინეთ საბურავების მთლიანი კომპლექტაცია და გამოვუცვალეთ მას 4-ვე საბურავი, რისი საერთო ღირებულება 5000 ლარამდეა. ვფიქრობ, 21**-ანგარიშებს მივაკუთვნო ეს თანხა. თქვენ რას გვირჩევთ? შპს მუშაობს მსს ფასს-ის მიხედვით.
პასუხი: საბურავები ავტომანქანისათვის არის ექსპლუატაციის პროცესში ბუნებრივად ცვეთადი ნაწილი, რომელიც რეგულარულად (ა/მ-ის განარბენიდან გამომდინარე) საჭიროებს შეცვლას. მსს ფასს პირდაპირ არ იძლევა დასმულ საკითხზე განმარტებას, მის 17.5 მუხლში წერია:
„17.5. ისეთი ელემენტები, როგორიცაა სათადარიგო ნაწილები, დამხმარე მოწყობილობები და ტექმომსახურებისა და რემონტისთვის განკუთვნილი მოწყობილობები აღიარდება წინამდებარე განყოფილების შესაბამისად, როდესაც ისინი აკმაყოფილებს ძირითადი საშუალების განმარტებას. სხვა შემთხვევაში, კლასიფიცირდება როგორც მარაგი“.
სათადარიგო და დამხმარე ნაწილები უმეტეს შემთხვევაში აღირიცხება როგორც სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები და მათი მოხმარებისას ასახვა (აღიარება) ხდება საწარმოს მოგება-ზარალში. ჩვენ სწორედ ასეთ რეკომენდაციას ვიძლევით, რომ აღნიშნული საბურავები (თითოეული საბურავის თვითღირებულება 1250 ლარია, რაც არ არის დიდი თანხა) მიეკუთვნოს მიმდინარე პერიოდის ხარჯებს, ანუ არ აღიარდეს ძირითადი საშუალებების შემადგენლობაში.
საკითხის მსგავსი გადაწყვეტაა მოცემული სრულ ფასს-ებშიც (შევნიშნავთ, რომ მსს ფასს მე-10 განყოფილების 10.6 პუნქტის თანახმად, თუ მსს ფასს-ში არაა მოცემული ნათელი მითითებები, საწარმოს შეუძლია 10.6 პუნქტის გამოყენებით, გაითვალისწინოს ფასს-ების სრული ვერსიის მოთხოვნები და მითითებები). კერძოდ, ბასს 16 „ძირითადი საშუალებების“ მე-12 მუხლის თანახმად, ძირითადი საშუალებების ყოველდღიური მომსახურების (აქ სიტყვა „ყოველდღიური“ არ უნდა გავიგოთ ისე, თითქოს შესაბამისი მომსახურება მართლაც ყოველდღე გაიწევა. იგულისხმება, რომ მომსახურების გაწევა ხდება რეგულარულად) დანახარჯები, რომელშიც შეიძლება შედიოდეს მცირეფასიანი ნაწილების ღირებულებაც, აისახება როგორც მიმდინარე პერიოდის ხარჯები – ძირითადი საშუალებების საექსპლუატაციო ხარჯები.